Εμβόλια-Ερωτήσεις

Ποιά είναι η σημασία των εμβολίων σήμερα;

Η σημασία των εμβολίων για την προστασία της δημόσιας υγείας είναι αδιαμφισβήτητη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα εμβόλια παρέχουν προστασία από πολλά λοιμώδη νοσήματα, που έχουν σκοτώσει εκατομμύρια ανθρώπους σε προηγούμενες γενιές και άφησαν αναπηρία σε άλλους. Το ότι πολλά νοσήματα έχουν εξαφανιστεί στη χώρα μας σήμερα, το οφείλουμε και στα εμβόλια.

Η μείωση της παιδικής θνησιμότητας και νοσηρότητας παγκοσμίως τις τελευταίες δεκαετίες, είναι βασική αιτία της βελτίωσης της υγείας μεγάλου μέρους του πληθυσμού του πλανήτη μας. Πολλά έχουν να γίνουν ακόμα στον τομέα αυτό, κυρίως στα πιο φτωχά κράτη. Σε ένα στενά συνδεδεμένο πλανήτη, όπου η μετακίνηση πληθυσμών είναι πολύ ευκολότερη από ότι στο παρελθόν, με τους κινδύνους για αναζωπύρωση ξεχασμένων νοσημάτων να ελλοχεύουν, καλό είναι να μην παραγνωρίζουμε τη σημασία των εμβολίων για την προστασία της υγείας του πληθυσμού της χώρας μας.

Βιβλιογραφία
1. World Health Organization, What are some of the myths and facts about vaccination? Available at http://www.who.int/features/qa/84/en/
2. Margaret A. Maglione, Lopamudra Das. Safety of Vaccines Used for Routine Immunization of US Children: A Systematic Review.
Pediatrics 2014;134;325; DOI: 10.1542/peds.2014-1079

Για να σταματήσει ο εμβολιασμός για ένα νόσημα πρέπει το νόσημα να εξαφανιστεί παγκοσμίως. Έτσι έγινε με την ευλογιά που σκότωσε εκατομμύρια ανθρώπους τον περασμένο αιώνα και εξαφανίστηκε διεθνώς λόγω του εμβολίου, οπότε το συγκεκριμένο εμβόλιο καταργήθηκε.

Υπάρχουν νοσήματα που δεν υπάρχουν πια στη χώρα μας, όπως η πολιομυελίτιδα, όμως εξακολουθούν να υφίστανται σε άλλες χώρες και με την ευρεία μετακίνηση πληθυσμών μπορούν να μεταδοθούν και να εξαπλωθούν πολύ γρήγορα εάν ο πληθυσμός μείνει χωρίς την προστασία του εμβολίου.

Τα εμβόλια προετοιμάζουν και εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, ώστε να είναι έτοιμο όταν έρθει σε επαφή με ένα παθογόνο μικροοργανισμό να τον αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Αυτό το πετυχαίνουν φέρνοντας τον άνθρωπο σε επαφή με το παθογόνο αίτιο, (βακτηρίδιο ή ιό) σε εξασθενημένη ή αδρανοποιημένη μορφή ή με ένα κομμάτι αυτού, ικανό να διεγείρει απάντηση από το ανοσοποιητικό σύστημα, χωρίς να προκαλέσει νόσο. Το ανοσοποιητικό σύστημα στη συνέχεια, παράγει κύτταρα μνήμης, ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει πολύ γρήγορα και να εξουδετερώνει το παθογόνο αίτιο, όταν το ξανασυναντήσει, πριν αυτό προλάβει να εξαπλωθεί και να προκαλέσει νόσο.

Τα εμβόλια γενικά είναι ασφαλή. Οι πιο συνηθισμένες παρενέργειες των εμβολίων είναι ήπιες και αφορούν τοπικό ερεθισμό στο σημείο της ένεσης, ερυθρότητα ή χαμηλό πυρετό. Εξαιρετικά σπάνια μπορούν να εμφανιστούν επιπλοκές όπως αλλεργία σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου. Για κάθε καινούργιο εμβόλιο που κυκλοφορεί υπάρχει αυστηρή επιτήρηση και καταγραφή των ενδεχόμενων ανεπιθύμητων ενεργειών του. Το ποσοστό αυτών των ανεπιθύμητων ενεργειών είναι πολύ μικρό ενώ η πιθανότητα, όταν νοσήσει ένα μη εμβολιασμένο άτομο από τη νόσο, να πάθει κάποια σοβαρή επιπλοκή της είναι πολύ μεγαλύτερη.

Ο αυτισμός είναι μία νόσος με γενετικό υπόστρωμα που δεν προκαλείται από τον εμβολιασμό. Το θέμα αυτό ανέκυψε μετά από μία μελέτη για το εμβόλιο ιλαράς ερυθράς παρωτίτιδας, που δημοσιεύτηκε το 1998. Η μελέτη αυτή αποδείχθηκε ότι είχε πολλά λάθη στη μεθοδολογία της και καταρρίφθηκε. Έκτοτε έχουν γίνει πολλές μελέτες για το εμβόλιο αυτό και γι άλλα εμβόλια και δεν έχει αποδειχθεί εμφάνιση αυτισμού ή άλλων νευροαναπτυξιακών διαταραχών, που σχετίζονται με τη χορήγηση τους. Δυστυχώς, λόγω της δημοσιότητας που έλαβε το θέμα, έπεσαν τα επίπεδα εμβολιασμού του πληθυσμού για το συγκεκριμένο εμβόλιο. Έτσι έχουμε τα τελευταία χρόνια την εμφάνιση επιδημιών ιλαράς σε σύγχρονα κράτη ακόμη και στη χώρα μας. Συμπερασματικά τα οφέλη των εμβολίων είναι πολύ μεγαλύτερα από τις ενδεχόμενες πολύ πιο σπάνιες παρενέργειες τους.

 

Βιβλιογραφία

1.World Health Organization, What are some of the myths and facts about vaccination? Available at http://www.who.int/features/qa/84/en
2.Margaret A. Maglione, Lopamudra Das. Safety of Vaccines Used for Routine Immunization of US Children: A Systematic Review. 
Pediatrics 2014;134;325; DOI: 10.1542/peds.2014-1079

Μελέτες έχουν δείξει ότι η συγχορήγηση εμβολίων δεν επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού που είναι σχεδιασμένο να έρχεται καθημερινά σε επαφή με εκατοντάδες αντιγόνα. Με τη συγχορήγηση εμβολίων γίνεται εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος και καλύτερη συμμόρφωση με το πρόγραμμα των εμβολιασμών. Επιπλέον γίνεται ανοσοποίηση σε πολλαπλά αντιγόνα με μία μόνο ένεση και κατά συνέπεια λιγότερη ταλαιπωρία για το παιδί.