Θηλασμός-Ερωτήσεις

Γιατί να θηλάσω; οφέλη για τη μητέρα
Η μητέρα που θηλάζει έχει μικρότερη απώλεια αίματος μετά τον τοκετό και πιο γρήγορη αποκατάσταση του μεγέθους της μήτρας στην προ κύησης κατάσταση. Έχει μειωμένη συχνότητα κατάθλιψης της λοχείας. Η χρονική απόσταση μεταξύ των τοκετών αυξάνεται, καθώς ο εντατικός θηλασμός δρα σαν αντισυλληπτική μέθοδος. Ακόμη ο θηλασμός προσφέρει προστασία στη μητέρα από χρόνια νοσήματα όπως υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη και ρευματοειδή αρθρίτιδα. Μειωμένη συχνότητα παρατηρείται τέλος στην εμφάνιση καρκίνου του μαστού και καρκίνου των ωοθηκών.

Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει τη μειωμένη επίπτωση στα παιδιά που θηλάζουν λοιμώξεων του αναπνευστικού, όπως βρογχιολίτιδα και πνευμονία καθώς και μέση ωτίτιδα. Επιπλέον ο μητρικός θηλασμός προστατεύει από λοιμώξεις του εντέρου, όπως νεκρωτική εντεροκολίτιδα στα πρόωρα νεογνά και γαστρεντερίτιδα στα βρέφη. Παρατηρείται σημαντική μείωση στην επίπτωση χρόνιων νοσημάτων όπως άσθμα, και φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου όπως ελκώδης κολίτιδα, καθως και νεανικός διαβήτης. Ακόμη παρουσιάζονται σημαντικά μειωμένα ποσοστά εμφάνισης συνδρόμου αιφνιδίου βρεφικού θανάτου.

Τα παιδιά που θήλασαν έχουν μικρότερα ποσοστά παχυσαρκίας σε μεγαλύτερες ηλικίες. Τα παιδιά που θήλασαν και ιδιαιτέρως τα πρόωρα βρέφη φαίνεται να έχουν καλύτερη νευροαναπτυξιάκη εξέλιξη.

Πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός ότι μέσα από το θηλασμό ισχυροποιείται σημαντικά ο δεσμός μητέρας παιδιού και ενισχύεται η συναισθηματική ασφάλεια και πληρότητα του βρέφους.

Το μητρικό γάλα είναι πάντα άμεσα διαθέσιμο και στην κατάλληλη θερμοκρασία. Έτσι γίνεται σημαντική εξοικονόμηση φυσικών πόρων και ενέργειας που χρειάζονται για την παραγωγή και τη μεταφορά των προϊόντων τροποποιημένου βρεφικού γάλακτος.

Τα γάλατα που δίνονται ως υποκατάστατο του μητρικού γάλατος είναι αγελαδινό ή κατσικίσιο γάλα, τροποποιημένο χημικά για να μοιάζει στο ανθρώπινο. Είναι ένα πολύ επεξεργασμένο τρόφιμο, καθώς οι διατροφικές ανάγκες των ανθρώπινων βρεφών είναι πολύ διαφορετικές από τις αντίστοιχες του μικρού της αγελάδας Όλα τα ζωντανά συστατικά που έχει το φρέσκο ανθρώπινο γάλα ( όπως κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος , αυξητικοί παράγοντες κυττάρων, ορμόνες ) αναγκαστικά καταστρέφονται στη διαδικασία κατασκευής της φόρμουλας. Έτσι το μητρικό γάλα δε συγκρίνεται με κανένα από τα υποκατάστατα του εμπορίου που κυκλοφορούν.

Τα οικονομικά οφέλη που προκύπτουν από το μητρικό θηλασμό είναι ανυπολόγιστα τόσο σε επίπεδο οικογένειας όσο και σε επίπεδο πολιτείας. Λιγότερα έξοδα, λιγότερος χαμένος χρόνος από την εργασία λόγω ασθενειών παιδιού και μητέρας. Συμπερασματικά, ο μητρικός θηλασμός είναι η πιο φιλική προς το περιβάλλον μέθοδος διατροφής

Η μητέρα που καπνίζει εκθέτει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία της και την υγεία του μωρού της, μέσω και του παθητικού καπνίσματος που εκτίθεται το βρέφος από τα ρούχα ή τα χέρια της μητέρας ή τον χώρο όπου εισπνέει το σωματίδια του καπνού. Για το βρέφος το κάπνισμα της μητέρας αυξάνει την ευαισθησία στις λοιμώξεις του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού, αλλά και τον κίνδυνο εμφάνισης του συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.

Παρόλα αυτά, εφόσον η μητέρα επιθυμεί να συνεχίσει το κάπνισμα, οι βλαβερές επιπτώσεις του καπνίσματος είναι μεγαλύτερες σε παιδιά που οι μητέρες τους δεν θήλασαν, γιατί ο μητρικός θηλασμός τα προστατεύει εν μέρει από αυτές.

Είναι σημαντικό η γυναίκα να καπνίζει όσο λιγότερα τσιγάρα την ημέρα μπορεί. Σημαντικό είναι επίσης και να καπνίζει αφού θηλάσει το μωρό της. Η μητέρα που καπνίζει οφείλει να γνωρίζει ότι το κάπνισμα, ιδιαίτερα το εντατικό, επηρεάζει αρνητικά την παραγωγή γάλακτος και κατά συνέπεια το βρέφος χρειάζεται στενή παρακολούθηση του βάρους και της ανάπτυξης του. Συμπερασματικά το κάπνισμα είναι μία συνήθεια επιβλαβής για την υγεία, αλλά δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.

Αυτή είναι συχνή απορία αρκετών γυναικών, και ευτυχώς πλέον υπάρχουν πολλά δεδομένα από μελέτες φαρμακευτικής αγωγής κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Κάθε γυναίκα που θηλάζει μπορεί να ελέγχει το παρακάτω site : “ e-latancia.org “ , το οποίο είναι πολύ ενημερωμένο και αξιόπιστο καθώς και εύχρηστο στο συγκεκριμένο θέμα.  Τα περισσότερα φάρμακα που συχνά χρησιμοποιούνται είναι ασφαλή , όπως αντιβιοτικά και παυσίπονα και εμφανίζονται με πράσινη ένδειξη στην αναζήτηση. Λίγα φάρμακα μπορεί να εμφανιστούν ως πορτοκάλι, συνήθως λόγω ανεπαρκών δεδομένων, ενώ υπάρχουν και εναλλακτικά φάρμακα σε αυτές τις περιπτώσεις.

Τέλος ελάχιστα φάρμακα αντενδείκνυνται στο θηλασμό, και αυτά είναι φάρμακα για χημειοθεραπείες και  φάρμακα που έχουν ακτινοβολία, ενώ και κάποια φάρμακα για την υπερλιπιδαιμία και την ημικρανία είναι αντένδειξη. 

Τοπικές κρέμες και επιθέματα ή βαφές δεν αποτελούν αντένδειξη για θηλασμό καθώς η απορρόφηση τους στην κυκλοφορία του αίματος είναι πολύ μικρή, εκτός και εάν τοποθετηθούν απευθείας στη θηλή από όπου πίνει το μωρό.

Δρά καθησυχαστικά όταν η γαλουχία εξελίσσεται ομαλά, ενώ παρέχει πολύτιμες πληροφορίες και υποστήριξη για την πρόληψη και τη διαχείριση συχνών προβλημάτων. Αναλυτικότερα, στους παρακάτω τομείς:

Προγεννητική συμβουλευτική για τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το θηλασμό και τη γαλουχία

Σωστή τοποθέτηση του μωρού στο στήθος και προσκόλληση στη θηλή, ώστε ο θηλασμός να είναι ανώδυνος και αποτελεσματικός.

Πρόληψη και αντιμετώπιση συχνών προβλημάτων όπως: ανεπαρκής μεταφορά ή παραγωγή γάλακτος, πόνος της θηλής ή του μαστού και αντιμετώπιση του ανήσυχου βρέφους

Έκθλιψη γάλακτος και αποθήκευση για γονείς που πρέπει να αποχωριστούν τα βρέφη τους για κάποιο διάστημα

Στρατηγικές για υποστήριξη της γαλουχίας μετά την επιστροφή στην εργασία

Θηλασμός και γαλουχία σε δύσκολες περιπτώσεις όπως: θηλασμός διδύμων ή τριδύμων βρεφών, όταν πρόκειται για πρόωρο ή άρρωστο βρέφος, ή βρέφη με ειδικές παθήσεις όπως ανατομικές ανωμαλίες (λαγώχειλος).

Οδηγίες για να αυξήσετε την παραγωγή σας:

1.Σωστή τοποθέτηση και πρόσφυση του μωρού. Αφιερώνουμε χρόνο για επαφή δέρμα με δέρμα.

2.Συχνός θηλασμός, 8-12 φορές το 24ωρο, μέρα νύχτα, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις πείνας του μωρού, χωρίς να επιβάλλουμε ωράρια ή να συντομεύουμε τη διάρκεια του θηλασμού.

3.Προσφέρουμε και τα δύο στήθη. Ξεκινάμε πρώτα από το ένα στήθος μέχρι να αδειάσει και αν θέλει το μωρό συνεχίζουμε με το άλλο μέχρι να ικανοποιηθεί.

4.Επαρκής ενυδάτωση και σίτιση της μητέρας κατά το θηλασμό για να καλυφθούν οι ανάγκες μητέρας και βρέφους.

5.Εφαρμόζουμε συμπιέσεις στο μαστό όσο διαρκεί ο θηλασμός για να αυξηθεί η ροή του γάλακτος. Μόλις η ροή λιγοστέψει αλλάζουμε στήθος και επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία μέχρι να ικανοποιηθεί το μωρό.

΄6.Αποφεύγουμε την πιπίλα και ενθαρρύνουμε το μωρό να ανακουφίζεται στο στήθος όταν δεν θηλάζει.

7.Αποφεύγουμε τη χορήγηση στο μωρό χαμομηλιού ή άλλων υγρών εκτός από μητρικό γάλα.

8.Αν πρόκειται για πρόωρο ή υποτονικό βρέφος ή βρέφος που δεν προσκολλάται στο στήθος έναρξη άντλησης ανάμεσα στα γεύματα με ηλεκτρική αντλία.

9.Όταν το βρέφος αποκοιμιέται στο στήθος, για να το κρατήσουμε ξύπνιο και να διατηρήσουμε το ενδιαφέρον του, αλλάζουμε συχνά τα στήθη, αλλάζουμε θέση θηλασμού, το ξεντυνουμε.

10.Αν χρειαστεί και μέχρι να αυξηθεί η παραγωγή αντί για μπιμπερό προσφέρουμε συμπλήρωμα (με μητρικό ή ξένο γάλα) χρησιμοποιώντας συσκευή SNS, μέσω της οποίας διεγείρεται περισσότερο το στήθος για αύξηση της παραγωγής του μητρικού γάλακτος.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συστήνει διάρκεια σίτισης με  αποκλειστικό μητρικό θηλασμό για 6 μήνες και προσθήκη στερεών τροφών στη συνέχεια. Η συνολική διάρκεια θηλασμού συστήνεται για 2 έτη ή και περισσότερο, όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί. 

Αυτές οι συστάσεις έγιναν διότι οι μελέτες για την προστατευτική επίδραση του θηλασμού έδειξαν ότι υπάρχει ισχυρή θετική συσχέτιση του συνολικού χρόνου θηλασμού με την προστασία τόσο του παιδιού όσο και της μητέρας για τα περισσότερα από τα νοσήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Δηλαδή όσο περισσότερο χρόνο θηλάζει μία μητέρα το παιδί της, τόσο αυξάνεται η προστασία που προσφέρει σε αυτό αλλά και στον ίδιο τον οργανισμό της.

Κατά το δεύτερο χρόνο της ζωής το παιδί είναι ανώριμο ακόμη τόσο συναισθηματικά όσο και από πλευράς ανοσοποιητικού συστήματος. Ο μητρικός θηλασμός θα του προσφέρει προστασία σε αυτή την κρίσιμη περίοδο από λοιμώξεις, τις οποίες θα αντιμετωπίσει καλύτερα. Σε επίπεδο συναισθηματικό είναι ένα εργαλείο που ηρεμεί το βρέφος καλύτερα και γρηγορότερα από άλλες μεθόδους. Καθώς ωριμάζει συναισθηματικά το παιδί και αποκτά άλλα ενδιαφέροντα γίνεται σταδιακός αποθηλασμός, με υπομονή και ανάλογα με το χρόνο που επιθυμεί κάθε ζεύγος μητέρας-παιδιού.